Tarihçe
İlk Slavların bugünkü Ukrayna topraklarında görülmesi M.S. 6. yy'a uzanır. Efsaneye göre, Kiev şehri 5. yy'ın sonlarında, 6. yy'ın başlarında Kiy, Şek ve Koriv isimli üç erkek ve Lıbid isimli kızkardeşleri tarafından kurulmuş ve şehre, en büyük kardeş Kiy'in adı "Kyiv" olarak verilmiştir.
Kiev merkezli olarak kurulan ve 9. yy'ın sonları itibariyle bölgedeki diğer Doğu Slav kavimlerini de bünyesinde bir araya getiren Kiev Rus, tarihteki ilk Slav devletidir. Dokuzuncu yüzyıldan itibaren güçlü bir devlet olmaya başlamış ve Prens Volodimir'in 988'de Hrıstiyanlığı devletin resmi dini olarak kabul etmesinden sonra başta Bizans olmak üzere bölgede yerleşik milletlerle siyasi ve kültürel temasları artmıştır. Hrıstiyanlık Rusya'ya Kiev yoluyla geçmiş ve 11. yy'da Kiev, Hıristiyanlık aleminin en büyük merkezlerinden biri haline gelmiştir. Büyük göçlerin yolu üzerinde olan Kiev Rus toprakları sürekli istilalara maruz kalmış, komşu Litvanya, Lehistan ve Rusya'nın egemenliği altına girmiş, 1648'de Lehistan'a karşı ayaklanma sonucu Kiev ve bir kısım topraklar kurtarılmış, ancak komşularla başedilemeyince 1654 Pereyaslav Antlaşması ile Rusya ile birleşme yoluna gidilmiş ve bu tarihten sonra Rusların egemenliği altına girilmiştir. Bu arada, sık sık cephe değiştiren Ukrayna Kozakları 1648-1654 arası dönemde kısa bir süre ve daha sonra 1670'ler civarında yine kısa sürelerle Osmanlı himayesi altına girmişlerdir. Ülke, yüzyılın başında Polonya ve Rusya arasında paylaşılmış, Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra 1918-1922 arası kısa bir bağımsızlık döneminin ardından tümüyle SSCB'ye bağlı bir cumhuriyet olmuş, bu arada İkinci Dünya Savaşı sırasında Alman işgaline uğramıştır. SSCB'nin dağılma sürecine girmesi üzerine Parlamento 24 Ağustos 1991'de Ukrayna'nın bağımsızlığını ilan etmiştir. XIV. Yüzyılda Altınordu Hükümdarlığı Kırım’a girerek Kırım Tatar Hanlığını kurmuştur (1466). Kurucusu Hacı Giray Han’dır. Osmanlı orduları ise Kırım sahillerine 1475’te gelerek Kerç Boğazı’nda Yenikale, Sivastopol civarında Inkerman ve bugünkü Yevpatorya’da Gezle kalelerini inşa etmiş ve Kırım Hanlığını vergiye bağlamışlardır. 1509 tarihinden itibaren Kanuni Sultan Süleyman Şehzadeliği sırasında bir kaç yıl Kefe’de (Feodosya) Sancak Beyi olarak ikamet etmiştir. 1774 Küçük Kaynarca Anlaşması ile Kırım Osmanlı İmparatorluğu’ndan bağımsızlığını almış, 1783 yılında ise, Şahin Giray Han zamanında Kırım Rusya’ya bağlanarak Kırım Tatar Hanlığı son bulmuştur.
Kuzey Karadeniz kıyılarının Kırım dışındaki kısımları da Osmanlı İmparatorluğu’nun yakın egemenlik çevresini oluşturmuştur. Bu amaçla bugünkü Güney-Batı Ukrayna’da (Kamyanets Podilski) inşa olunan Küçükistanbul ve Hotin Kaleleri ile İpek Yolu denetim altına alınmış ve Eflak-Boğdan’a seferler düzenlenmiştir. Odesa liman şehri de uzun süre “Hacıbey” olarak anılmıştır.
1853-56 Kırım Savaşlarında 30 bin civarında Osmanlı askeri şehit olmuştur. 1. Dünya savaşında Galiçya Cephesinde yapılan savaşları da içerecek biçimde Ukrayna’da 22 şehitliğimiz vardır. Kırım Şehitliği anıtımız 2004 yılında Sivastopol’da açılmıştır.
Coğrafi Durum
Ukrayna, Doğu Avrupa coğrafi bölgesi içerisinde yer almaktadır. Kuzey ve doğusunda Rusya Federasyonu, kuzeybatıda Belarus, batıda Polonya ve Slovakya, güneybatıda Macaristan, Romanya ve Moldova ile çevrelenen Ukrayna'nın güneyi Azak Denizi ve Karadeniz'e açılmaktadır.
Ülke, 603.700 km karelik yüzölçümü ile yaklaşık Fransa büyüklüğündedir.
Ukrayna'nın merkez bölgelerinde çernozium türünde geniş ve verimli kara toprakların yayıldığı bozkırlar, güneyinde ziraate pek elverişli olmayan gri bozkırlar vardır. Kuzey ise ormanlıktır. Ülkenin batı sınırını oluşturan Karpatlar (1.818 metre) ve Kırım yarımadasında doğu-batı doğrultusunda uzanan Kırım yükseltileri (1.527 metre) dışında Ukrayna, yüksekliği 400 metreyi aşmayan büyük bir ova durumundadır.
İklim
Ukrayna, Kırım yarımadası hariç ülkemize nazaran daha soğuk bir kara iklimine sahiptir. Kırım dağları, Kırım sahil şeridinde semitropik bir iklim oluşmasını sağlamıştır.
Başkent Kiev'de baharlar ve yaz kısa, kış ise uzun sürmektedir. Ortalama sıcaklık, kışları -7, yazları +22 C derece civarındadır.
Eski SSCB döneminin bir mirası olarak konutlar ve işyerleri şehir çapında merkezi ısıtma sistemi ile ısıtılmakta, keza evlere sıcak su bu yolla sağlanmaktadır.
Nüfus
Ukrayna’nın Devlet İstatistik Komitesi verilerine göre ülkenin nüfusu (1 Ekim 2007 itibariyle) 46.446.083'dür. Nüfus, doğum oranının düşmesi ve göç nedeniyle azalmaya ve yaşlanmaya devam etmektedir.
Başlıca şehirlerin tahmini nüfusları:
Kiev (başkent) 2,69 milyon
Harkiv 1,46 milyon
Dnipropetrovsk 1,05 milyon
Odesa 1,12 milyon
Donetsk 1,13 milyon
Lviv 0,73 milyon
Lugansk 0,44 milyon
Nüfusun cinsiyete göre dağılımı: % 46,3 erkek, % 53,7 kadın
İstatistiklere göre nüfusun dinlere göre dağılımı:
% 45,7 Ortodoks Hıristiyan % 6 Grek-Katolik % 1,7 Protestan % 1,3 Yahudi % 0,7 Müslüman % 38 Dinsiz
Din kurumları: Moskova'ya ve Kiev'e bağlı iki ayrı Ortodoks kilisesi, ayrıca bağımsız bir Ortodoks kilisesi, Grek ve Roma Katolik kiliseleri mevcuttur. Çok zayıf bir örgüt yapısına sahip olmasına karşın resmi makamlarca tanınan Ukrayna Müftülüğü de bulunmakta olup Lübnan uyruklu Şeyh Ahmet Tamim bu görevi sahiplenmiştir. Kırım Tatarlarının Simferopol'de ayrı Müftüleri vardır.
Döviz
Ülkeye girişte ve çıkışta 3.000 Dolar’ın üzerindeki dövizin veya değerli eşyanın deklare edilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde çıkışta tutuklama ve mahkemeye sevketme yoluna gidilmekte, tüm paraya veya eşyaya el konmakta, ayrıca önemli miktarda ceza kesilmektedir.
Konvertibl yabancı para, sayıları gittikçe artmış olan döviz bürolarında ve gerekirse otellerde bozdurulmaktadır (yaklaşık 1$ = 8 Grivna). Ulusal para Grivna'nın ülke dışına çıkarılması yasaktır. Harcanmayan Grivna'ların yine döviz bürolarında dövize çevrilmesi yasal olarak mümkün olmakla birlikte güçlüklerle karşılaşılabilmektedir. O nedenle ihtiyaç kadar döviz bozdurulmasında yarar olacaktır.
Hatıra Eşya
Andrievski caddesinde yaz-kış kurulu tezgahlarda tablo ve çeşitli hatıra eşya satılmaktadır. Fiyatların, aynı malı satan komşu satıcılarınkiler ile de karşılaştırılması yararlı olur.
Genelde, talep edilenin % 20 altında bir fiyata almak mümkün olabilmektedir.1950 öncesine ait sanat eserlerinin ülke dışına çıkarılması kesinlikle yasaktır.
Not : Bu sayfadaki bilgiler "T.C. Kiev Büyükelçiliği" sitesinden alıntıdır.